Jak rozpoznać nieprawidłową wydzielinę z pochwy?

lek. med. Robert Makowski

specjalista ginekolog-położnik

17 stycznia 2017

Spis treści:
Wydzielina z pochwy w różnych fazach cyklu
Wydzielina z pochwy zmienia się z wiekiem
Bakteria, grzyb czy zanikowe zapalenie?
O czym jeszcze świadczą upławy?

Ślady na kobiecej bieliźnie nie zawsze są upławami. O dolegliwości można mówić, jeśli wydzielina z pochwy przyjmuje niewłaściwą barwę i konsystencję, a jej ilość istotnie odbiega od normy. Upławy nie należą do rzadkości. Jest to powszechny problem kobiecy, który wiąże się z dużym uczuciem dyskomfortu. Nieprawidłowej wydzielinie z dróg rodnych kobiety zwykle towarzyszy przykry zapach. Objawu nie wolno bagatelizować, ponieważ często wskazuje na różnorodne schorzenia narządów płciowych. Dolegliwość należy skonsultować z lekarzem ginekologiem, który zdiagnozuje jej przyczynę i, gdy to konieczne, zaleci właściwą terapię.

Jak rozpoznać nieprawidłową wydzielinę z pochwy?

Wydzielina z pochwy w różnych fazach cyklu

Właściwa wydzielina z kobiecych dróg rodnych przybiera kolor mleczny lub białawy, nie ma zapachu i jest przejrzysta, jednolita, bez grudek. Zawiera wydzielinę z gruczołów przedsionkowych większych i mniejszych, gruczołów błony śluzowej macicy oraz jajowodów. W jej składzie znajdują się też złuszczone komórki pochwy i śluz szyjkowy.

Pracę gruczołów regulują hormony, dlatego ilość wydzieliny zmienia się zależnie od fazy cyklu. W pierwszej fazie (folikularnej) na ogół wydzielina występuje tylko w nieznacznych ilościach. Drugiej fazie, zwanej owulacyjną, towarzyszy dość obfity śluz podobny do surowego białka jaja. Taka lepka, ciągnąca się wydzielina znacznie ułatwia plemnikom „wędrówkę” do komórki jajowej. W trzeciej fazie (lutealnej) śluz staje się wyraźnie gęstszy, bardziej zbity i traci przejrzystość. Podczas krwawienia miesięcznego śluz zabarwia się krwią.

Wydzielina z pochwy zmienia się z wiekiem

Wygląd wydzieliny z dróg rodnych zależy również od wieku. U dziewczynek występuje nieduża ilość wydzieliny bezzapachowej w kolorze mlecznym. Wszelkie zaobserwowane zmiany powinno się konsultować z ginekologiem, ponieważ nieprawidłowości mogą świadczyć o infekcji narządów płciowych. Do zakażenia najczęściej dochodzi podczas korzystania z toalet publicznych lub zajęć na basenie.

W czasie pokwitania, kiedy układ hormonalny pracuje intensywniej, bezwonna, biała wydzielina pojawia się w większej ilości. Z kolei okresie przekwitania śluzu jest coraz mniej, a po menopauzie zanika on całkowicie. Drogi rodne, pozbawione ochrony przed drobnoustrojami chorobotwórczymi, są szczególnie narażone na stany zapalne i infekcje.

W czasie ciąży również zmienia się wygląd wydzieliny. Chroni ona wówczas drogi rodne przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Śluz przybiera kolor mlecznobiały i jest dość rozrzedzony, nieraz zabarwia się krwią. Należy pilnie go obserwować, a najmniejsze odstępstwa od normy zgłaszać lekarzowi.

Bakteria, grzyb czy zanikowe zapalenie?

W większości przypadków u pacjentek, które skarżą się na upławy, diagnozuje się bakteryjne zakażenie pochwy. Chorobie towarzyszy wydzielina szara albo mleczna o specyficznym „rybim” zapachu. To sygnał, że należy szybko wdrożyć leczenie. Infekcja rozwija się na skutek naruszenia równowagi bakteryjnej pochwy i namnażania chorobotwórczych baterii beztlenowych. Zwykle w takiej sytuacji terapią obejmuje się też partnera pacjentki.

Za grzybicę, czyli drożdżycę, odpowiadają drożdżaki, które najczęściej przenoszą się drogą płciową. Upławy w czasie choroby przyjmują barwę kremową, charakteryzują się gęstą konsystencją, wydzielają zapach drożdży i są podobne do twarożku. Grzybica nie zawsze wynika z nieprawidłowej higieny miejsc intymnych. Często rozwija się po długotrwałej antybiotykoterapii, cierpią na nią również kobiety stosujące antykoncepcję doustną. Schorzenie, nieleczone lub poddane nieodpowiedniej terapii, ma tendencje do nawracania.

O zanikowym zapaleniu pochwy świadczą upławy wodniste, żółte albo zielonkawe, czasem zabarwione krwią. Z reguły dolegliwość dotyka kobiety z niskim poziomem estrogenów we krwi.

O czym jeszcze świadczą upławy?

Rzęsistkowica, wywoływana przez rzęsistek pochwowy, wiąże się z upławami pienistymi w kolorze szarym lub żółtozielonym o wyjątkowo nieprzyjemnej, mocnej woni. Do zakażenia dochodzi głównie przez kontakty intymne. W przebiegu choroby występuje intensywny świąd i pieczenie warg sromowych. Kiedy infekcja się rozwinie, mogą pojawić się plamienia.

Za świąd okolic intymnych i upławy o lepkiej konsystencji nieraz winę ponosi alergia, np. na proszek do prania lub płyn do higieny intymnej. Po styczności z alergenem dochodzi do wzmożonej reakcji obronnej organizmu, w następstwie której rozwija się stan zapalny. Terapia polega na unikaniu kontaktu z alergenem, zwykle zaleca się też leki miejscowe i doustne.

Czasem upławy pojawiają się w wyniku obecności ciała obcego w pochwie. Wydzielina staje się obfita, wodnista lub krwista i towarzyszy jej szczególnie przykry zapach. W tej sytuacji wskazana jest bezzwłoczna konsultacja z ginekologiem. Lekarz usunie ciało obce i zaleci właściwe leczenie.