Świąd pochwy

lek. med. Robert Makowski

specjalista ginekolog-położnik

24 stycznia 2017

Spis treści:
Swędzenie pochwy – uciążliwa dolegliwość
Świąd pochwy w przebiegu infekcji intymnych
Swędzenie pochwy a zmiany w gospodarce hormonalnej
Podstawowe zasady higieny intymnej
Jak radzić sobie ze świądem pochwy?

Świąd pochwy to dolegliwość, która dotyka kobiet w każdym wieku. Często objaw świadczy o podrażnieniu miejsc intymnych lub rozwijającej się infekcji, towarzyszy też pacjentkom w okresie przekwitania. Kobiety, które odczuwają uporczywe swędzenie pochwy, powinny skonsultować się z lekarzem.

Świąd pochwy

Swędzenie pochwy – uciążliwa dolegliwość

 
Kiedy pH pochwy staje się bardziej zasadowe, zmienia się fizjologiczna flora bakteryjna okolic intymnych, co sprzyja namnażaniu patogenów. Prawidłowe (kwaśne) środowisko tworzy odpowiednia liczba pałeczek kwasu mlekowego (Lactobacillus). Ich zdecydowana dominacja zapobiega zasiedlaniu pochwy przez drobnoustroje chorobotwórcze. Jeśli równowaga flory bakteryjnej zostaje naruszona, może dojść do infekcji.

Do uporczywego swędzenia pochwy często przyczynia się podrażnienie (niekiedy towarzyszy mu pieczenie pochwy). Gdy rozwija się infekcja intymna, lista symptomów z reguły jest dłuższa. Dołączają do niej np. upławy, zaczerwienienie okolic intymnych i swędzenie sromu. W rzadkich wypadkach zakażeń pacjentki skarżą się na objawy ogólnoustrojowe jak gorączka czy osłabienie.

Do podrażnień mogą przyczynić się nieodpowiednie kosmetyki do higieny intymnej (zwłaszcza z odczynem zasadowym), detergenty do prania, niewygodna bielizna z tkanin syntetycznych. Sprzyja im woda chlorowana (np. na basenach) i lateks w prezerwatywach.

Czasem świąd wywołuje suchość pochwy, która doskwiera m.in. pacjentkom stosującym antykoncepcję dopochwową.

Świąd pochwy w przebiegu infekcji intymnych

 
U kobiet zgłaszających się do lekarza ze świądem pochwy najczęściej stwierdza się zakażenia grzybicze (zwłaszcza kandydozy). W przebiegu infekcji występują też: zaczerwienienie, obrzęk, uczucie pieczenia pochwy i ból w trakcie stosunku płciowego. Pojawiają się charakterystyczne serowate upławy. Na infekcje grzybicze częściej zapadają diabetyczki (cukier to idealne źródło energii dla Candida albicans).

W leczeniu grzybicy pochwy stosuje się przeciwgrzybicze leki doustne i miejscowe. Pacjentki chore na cukrzycę należy skierować do diabetologa w celu unormowania stężenia glukozy we krwi.

Świąd pochwy towarzyszy infekcjom intymnym na tle bakteryjnym, które rozwijają się w wyniku zaburzenia równowagi flory bakteryjnej pochwy. Na zakażenie bardziej narażone są pacjentki z obniżoną odpornością oraz kobiety, które nieprawidłowo dbają o higienę okolic intymnych. W przebiegu waginozy bakteryjnej występują: swędzenie, pieczenie pochwy, ból w trakcie mikcji, upławy o kolorze szaro-żółtawym i specyficznym „rybim” zapachu.

Terapia infekcji bakteryjnych polega na podawaniu antybiotyków (dopochwowych albo doustnych).

Swędzenie pochwy a zmiany w gospodarce hormonalnej

 
Czasem za świąd pochwy odpowiadają dodatkowe czynniki. U pacjentek w okresie przekwitania niski poziom estrogenów może doprowadzić do zapalenia zanikowego pochwy i sromu. To czas wielu zmian w organizmie, m.in. nabłonek narządów płciowych ulega atrofii i zmniejsza się tkanka tłuszczowa warg sromowych. Pojawia się suchość, pieczenie i dokuczliwe swędzenie pochwy. Wiele pań skarży się również na plamienia kontaktowe.

Leczenie polega na doustnym lub miejscowym uzupełnianiu estrogenów. Należy zapobiegać powikłaniom związanym z chorobą. Pacjentki, które przestrzegają rygorystycznych zasad higieny, unikają przykrych nadżerek i wybroczyn.

Podstawowe zasady higieny intymnej

 
Swędzenie pochwy to dotkliwy problem wielu kobiet. Można jednak próbować zapobiegać dolegliwości, przede wszystkim przestrzegając zasad higieny intymnej. Nie wolno stosować kosmetyków zasadowych, warto zamienić środki piorące i do płukania tkanin na delikatniejsze, np. dla dzieci, alergików. Do osuszania okolic intymnych należy używać osobnego ręcznika, zawsze czystego. Optymalne rozwiązanie stanowią ręczniki jednorazowe, ponieważ wilgoć to idealne środowisko do namnażania patogenów.

Zasady higieny obwiązują również przed i w trakcie stosunku płciowego. Partner wcześniej powinien starannie umyć genitalia. Pacjentkom po zbliżeniu zaleca się umycie miejsc intymnych (ewentualnie oddanie moczu). Zabrania się penetracji pochwy bezpośrednio po stosunku analnym (żeby nie przenieść do pochwy bakterii z odbytu).

Jak radzić sobie ze świądem pochwy?

 
Panie, które co pewien czas cierpią z powodu świądu pochwy, powinny zadbać o odpowiednią dietę, m.in. jeść produkty mleczne zawierające szczepy probiotyczne. Na infekcje pochwy częściej zapadają kobiety prowadzące bogate życie seksualne, które uprawiają seks z wieloma partnerami. Zdrowiu intymnemu sprzyja ograniczenie się do jednego, stałego partnera. Nie wolno zapominać o stosowaniu prezerwatyw, które istotnie ograniczają ryzyko zakażeń dróg rodnych (jednak nie chronią przed nimi całkowicie).

Korzystny wpływ na fizjologiczną florę bakteryjną pochwy wywierają preparaty probiotyczne (doustne, dopochwowe). Swędzenie pochwy łagodzą roztwory chlorowodorku benzydaminy. Wykorzystuje się je do irygacji pochwy lub przemywania zewnętrznych narządów płciowych. Benzydamina działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, antyseptycznie oraz miejscowo znieczula.