Zielonkawe upławy pochwowe

lek. med. Robert Makowski

specjalista ginekolog-położnik

29 kwietnia 2017

Spis treści:
Prawidłowa i nieprawidłowa wydzielina pochwowa
Zakażenia pierwotniakowe i bakteryjne
Zielone upławy u kobiet w ciąży
Zielonkawe upławy – metody leczenia

Nieprawidłowa wydzielina pochwowa to nagminny problem, z którym kobiety (zwłaszcza w wieku rozrodczym) zgłaszają się do ginekologa. Za upławy odpowiadają czynniki zakaźne i niezakaźne, jednak czynniki zakaźne stwierdza się zdecydowanie częściej. Wydzielina o zielonej lub zielonkawej barwie może świadczyć o zakażeniu pierwotniakowym lub bakteryjnym. Lekarz rozpoczyna ocenę od gruntownego wywiadu z pacjentką (uwzględniając kontakty płciowe i partnerów seksualnych), przeprowadza badanie ginekologiczne, może zlecić badania laboratoryjne. Niektóre infekcje intymne rozpoznaje się tylko na podstawie cech treści pochwowej i prostych testów, bez konieczności wykonywania badań dodatkowych.

Zielonkawe upławy pochwowe

Prawidłowa i nieprawidłowa wydzielina pochwowa

 
W warunkach fizjologicznych wydzielina z dróg rodnych ma neutralny zapach, jest ciągliwa, bezbarwna, mleczna lub żółtawa, pozbawiona grudek. Składa się m.in. ze śluzu szyjkowego i złuszczonych komórek nabłonka pochwy. Jej wygląd i ilość ulegają pewnym zmianom w czasie cyklu miesiączkowego; najwyższą objętość wydzieliny pochwowej obserwuje się w fazie okołoowulacyjnej. Poza tym ilość wydzieliny zwiększa się u kobiet w ciąży i podczas zbliżeń intymnych.

Jeśli wydzielina z dróg rodnych zmienia kolor na zielony lub zielonkawy, można podejrzewać proces chorobowy, zwłaszcza gdy towarzyszą jej przykry zapach, świąd i pieczenie pochwy oraz świąd lub podrażnienie sromu.

Zakażenia pierwotniakowe i bakteryjne

 
Nieprawidłowa, obfita, pienista i cuchnąca wydzielina pochwowa o kolorze zielonym lub zielonożółtym może świadczyć o zakażeniu rzęsistkiem pochwowym. Rzęsistkowica (łac. trichomonadosis) jest rodzajem infekcji pierwotniakowej, która u osób dorosłych przenosi się głównie drogą płciową – do zakażenia, ze względu na swoistość narządową, prowadzi przeniesienie drobnoustroju patogennego do pochwy albo cewki moczowej. Na obraz kliniczny choroby składają się także świąd, pieczenie sromu i pochwy, ból w trakcie stosunków płciowych oraz bolesne oddawanie moczu lub częstomocz.

Jednorodna, zielona lub zielonożółta wydzielina pochwowa, która pokrywa ściany i przedsionek pochwy, wskazuje na bakteryjną waginozę, która często przyczynia się do upławów u kobiet w wieku rozrodczym. Dotąd nie poznano etiologii tego zaburzenia – nie jest to klasyczna choroba przenoszona droga płciową, jednak istnieją związki między bakteryjną waginozą a aktywnością płciową.

Bakteryjna waginoza to stan, w którym dochodzi do ubytku pałeczek kwasu mlekowego (Lactobacillus spp. przeważają w fizjologicznej florze pochwy) i nadmiernego namnażania innych, potencjalnie patogennych bakterii, które w prawidłowych warunkach także zasiedlają pochwę, ale w niedużych ilościach. W większości przypadków szczepy Lactobacillus są zastępowane przez bakterie beztlenowe, jak Gardnerella vaginalis, Prevotella spp. i Mobiluncus spp.

Bakteryjną waginozę rozpoznaje się na podstawie objawów klinicznych i wyników testów. Należy wziąć pod uwagę upławy, pH treści pochwowej (ponad 4,5), obecność komórek jeżowych (clue cells) w obrazie mikroskopowym i rybi zapach wydzieliny pochwowej po dodaniu roztworu zasady –10 proc. KOH (whiff test). Diagnozę można postawić, gdy zostaną spełnione co najmniej 3 z 4 kryteriów.

Zielone upławy u kobiet w ciąży

 
Szereg zmian czynnościowych, które przebiegają w organizmie kobiet w ciąży, może skutkować wyższą skłonnością do zakażeń intymnych. U ciężarnych zwiększa się objętość wydzieliny pochwowej, dochodzi do przerostu błony śluzowej, przy tym zmniejsza się kwasowość środowiska pochwy, co zwiększa ryzyko rozwoju stanów zapalnych. Infekcjom pochwy (zwłaszcza kandydozom) dodatkowo sprzyja cukrzyca ciążowa. Zielonkawe upławy w ciąży najczęściej wskazują na zakażenie o etiologii bakteryjnej lub pierwotniakowej.

Szczególnie niebezpieczne bywają obfite, zielone „upławy”, które obserwuje się w pobliżu terminu porodu lub tuż po nim. Objaw wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej, ponieważ czasem wskazuje na sączenie zielonych wód płodowych. Może to świadczyć, że płód oddał smółkę – np. na skutek niedotlenienia wewnątrzmacicznego, stresu lub zakażenia. Smółkę w płynie owodniowym stwierdza się w ok. 15 proc. porodów. W niektórych przypadkach pojawiają się objawy zespołu aspiracji smółki (MAS, Meconium Aspiration Syndrome), czyli zaburzeń oddychania wywołanych przez obecność smółki w drogach oddechowych dziecka.

Zielonkawe upławy – metody leczenia

 
Leczenie bakteryjnej waginozy polega na doustnym i/lub dopochwowym podawaniu leków przeciwdrobnoustrojowych, działających na bakterie tlenowe i beztlenowe. Dużą skuteczność terapeutyczną wykazuje nifuratel – chemioterapeutyk, który przyspiesza leczenie zakażeń pochwy i zapobiega ich nawrotom, nie naruszając fizjologicznej flory pochwy (nie wpływa na Lactobacillus spp.).

Infekcje rzęsistkiem pochwowym również leczy się farmakologicznie – chemioterapeutykami, na które wrażliwe są pierwotniaki, np. nifuratelem. W trakcie terapii należy zachować wstrzemięźliwość płciową i nie wolno spożywać alkoholu.

Dolegliwości intymne, związane z zakażeniami pochwy, można łagodzić przy pomocy roztworów chlorowodorku benzydaminy, przeznaczonych do przemywania zewnętrznych narządów płciowych. Lek wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, antyseptyczne i miejscowo znieczulające.

Wszystkie zakażenia intymne należy leczyć pod kontrolą lekarza. Konsultacji ginekologicznej pod żadnym pozorem nie mogą pominąć kobiety w ciąży – od prawidłowego postępowania zależy zdrowie matki, płodu oraz pomyślny przebieg ciąży i porodu.