Chlamydioza – bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową

Data: 23 lutego 2017, autor: Lek. Med. Robert Makowski

Mężczyzna wspiera kobietę chlamydioza

Chlamydioza to jedna z chorób przenoszonych drogą płciową, wywoływana przez bakterie z gatunku Chlamydia trachomatis. Szczep ten jest odpowiedzialny za wywoływanie stanów zapalnych w obrębie narządów rodnych i układu moczowego. Jakie są podstawowe objawy chlamydiozy? Dlaczego tak istotne jest jak najszybsze włączenie leczenia?

Czym są chlamydiozy?

Chlamydiozy należą do grupy chorób zakaźnych wywoływanych przez bakterie z rodzaju Chlamydia. Wyróżniamy ich kilka gatunków, związanych z wystąpieniem stanu zapalnego w rozmaitych narządach. Za zakażenia w obrębie dróg moczowo-płciowych odpowiadają natomiast te z gatunku Chlamydia trachomatis, które jednocześnie są najbardziej powszechnymi bakteriami z rodzaju Chlamydia.

Bakteria Chlamydia trachomatis z reguły przenosi się podczas stosunku seksualnego. W krajach rozwiniętych chlamydioza układu moczowo-płciowego należy do najczęściej występujących chorób przenoszonych drogą płciową. Według szacunków, nawet 80 proc. zakażonych kobiet nie odczuwa objawów klinicznych choroby.

Panowie zwykle zapadają na chlamydiozę po osiągnięciu dojrzałości płciowej, zwłaszcza między 21. do 25. rokiem życia. Panie również częściej chorują przed 25 rokiem życia. Schorzenie leczy się stosunkowo łatwo – jednak pacjenci, u których symptomy nie występują, rzadko zgłaszają się do lekarza i poddają terapii. Tymczasem nieleczona chlamydioza może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych.

Chlamydia trachomatis to bakteria gram-ujemna z rodzaju Chlamydia. Należy do tzw. bezwzględnych bakterii wewnątrzkomórkowych, czyli mikroorganizmów, które rosną i namnażają się wyłącznie w komórkach żywiciela. Kiedy wtargnie do organizmu, przyczepia się do komórek, przenika do nich i zaczyna się namnażać. Z krwią roznosi się po całym organizmie.

U mężczyzn zakażenie bakterią Chlamydia trachomatis prowadzi zwykle do nierzeżączkowego zapalenia cewki moczowej. U kobiet przyczynia się do zapaleń narządów płciowych (infekcja bywa szczególnie groźna w czasie ciąży). Chlamydioza może wywołać niebezpieczne powikłania, w tym zapalenie narządów miednicy, niedrożność jajowodów (a w konsekwencji bezpłodność). Chalmydioza dróg rodnych jest jedną z najczęstszych przyczyn stanów zapalnych w obrębie miednicy mniejszej. Może ona zostać przekazana także od matki na noworodka w trakcie porodu i wywołać u niego zapalenie spojówek czy płuc.

Chalmydioza dróg rodnych szerzy się poprzez kontakty płciowe i jest jedną z najczęstszych przyczyn stanów zapalnych w obrębie miednicy mniejszej. Może ona zostać przekazana także od matki na noworodka w trakcie porodu i wywołać u niego zapalenie spojówek czy płuc.

Przeczytaj również: Gardnerella vaginalis – objawy, leczenie i przyczyny zakażenia bakterią

Objawy zakażenia Chlamydią trachomatis

Najpoważniejszym problemem z punktu widzenia epidemiologicznego w przypadku zakażenia Chlamydią trachomatis jest jej z reguły bezobjawowy przebieg. Wielu pacjentów nie jest więc świadomych obecności infekcji, a jednocześnie podczas kolejnych kontaktów seksualnych dochodzi do rozprzestrzeniania choroby. Okres inkubacji wynosi około 7-14 dni od momentu zakażenia.

Jeśli wystąpią już objawy, to u pacjentów płci męskiej są one związane z obecnością stanów zapalnych cewki moczowej (ból podczas oddawania moczu, obecność śluzowo-ropnej wydzieliny), najądrzy (intensywny ból zlokalizowany w mosznie z jedno- lub obustronnym obrzękiem) czy gruczołu krokowego (ból prostaty, gorączka, ból w trakcie oddawania moczu oraz stolca). Zapalenie najądrzy jako miejsca magazynowania plemników może skutkować męską niepłodnością.

Objawy występują również u jedynie mniej niż połowy zakażonych kobiet i są związane z zapaleniami gruczołów przedsionkowych pochwy czy jajowodów. To właśnie stany zapalne w obrębie jajowodów mogą wiązać się z najpoważniejszymi konsekwencjami, ponieważ dochodzi do upośledzenia ich drożności, co z kolei skutkuje trudnościami z zajściem w ciążę. Podstawowymi objawami są wówczas: nasilenie wypływu wydzieliny z pochwy, krwawienia po stosunku związane często z pojawieniem się nadżerki szyjki macicy czy ból podczas oddawania moczu.

Zakażenia Chlamydią trachomatis może mieć również formę przewlekłą. Wówczas mogą mu towarzyszyć stany zapalne w innych lokalizacjach, np. w stawach czy gardle.

Zarówno u kobiet, jak u mężczyzn zakażenia chlamydiowe mogą prowadzić do Zespołu Reitera, który manifestuje się stanami zapalnymi w obrębie spojówek, cewki moczowej i stawów. W przebiegu choroby obserwuje się również zmiany na skórze i błonach śluzowych: łuszczycopodobne wykwity o charakterze grudkowo-krostkowym. Nieraz dochodzi do zapalenia gardła (na ogół bez charakterystycznych objawów) lub zapalenia odbytu, któremu towarzyszą uczucie pieczenia oraz śluzowo-ropny wyciek.

W przypadku podejrzenia zakażenia chlamydiozą należy skonsultować się lekarzem ginekologiem, dermatologiem albo urologiem.

Zobacz także: Wirus hpv – zakażenie, objawy, leczenie

Diagnostyka zakażenia Chlamydią trachomatis

Postawienie diagnozy chlamydiozy jest stosunkowo trudne, zwłaszcza przy bezobjawowym przebiegu. Sugerować mogą ją nawracające zakażenia w obrębie miednicy mniejszej czy przewlekły zespół bólowy miednicy. Badanie w jej kierunku jest również często wykonywane jako element diagnostyki niepłodności.

Aby rozpoznać chorobę, niezbędne jest przeprowadzenie badań laboratoryjnych. Można wykorzystać badania mające na celu wykrycie przeciwciał przeciwko antygenom bakteryjnym, wytworzonym przez organizm w surowicy krwi lub badania molekularne, wykrywające materiał genetyczny bakterii w wymazie z szyjki macicy czy cewki moczowej.

Diagnoza chlamydiozy

Wstępną diagnozę stawia się na podstawie wywiadu z pacjentem (w tym informacji o niepowodzeniach położniczych kobiet) i zgłaszanych objawów. Powinno się wykluczyć inne infekcje intymne, jak rzeżączka czy rzęsistkowica. Rozpoznanie chlamydiozy ustala się w oparciu o wyniki badań diagnostycznych. U pacjentek wykonuje się badanie mikroskopowe wymazu z pochwy, czasem moczu. Wymaz z szyjki macicy wykorzystuje się do posiewu albo testów antygenowych. U mężczyzn materiał do badań pobiera się z ujścia cewki moczowej (rzadziej z odbytu). Można przebadać też poranną próbkę moczu.

Leczenie chlamydiozy narządów rodnych

Chlamydie to bakterie, więc podstawą leczenia jest antybiotykoterapia. Pamiętajmy, że ze względu na możliwy przebieg bezobjawowy, powinni zostać przeleczeni także wszyscy partnerzy seksualni osoby zakażonej, z którymi współżyła w okresie wylęgania patogenu. Do czasu wyleczenia obowiązuje także bezwzględna abstynencja seksualna. Niestety, chlamydioza ma tendencję do nawrotów, co czasem wiąże się z koniecznością ponownej antybiotykoterapii.

Objawy zakażenia u kobiet (jak ból, pieczenie, świąd, obrzęki, zaczerwienienie, upławy) można łagodzić, przemywając zewnętrzne narządy płciowe roztworem chlorowodorku benzydaminy. Po kilku tygodniach pacjent powinien zgłosić się na kontrolę bakteriologiczną.

Prawdziwym wyzwaniem jest natomiast zwalczanie powikłań chalmydiozy, takich jak niepłodność na skutek zapalenia najądrzy czy jajowodów. Przed odbyciem przygodnego stosunku warto więc pomyśleć o zabezpieczeniu, które pozwoli zminimalizować ryzyko zachorowania nie tylko na chlamydiozę, ale także inne choroby przenoszone drogą płciową, w tym zakażenie wirusem HIV.

Przeczytaj także: Nadżerka szyjki macicy – objawy, leczenie, rodzaje

Przeczytaj inne porady

Kup online