Kiedy wykonać badanie czystości pochwy?

Data: 20 maja 2019, autor: Lek. Marta Osmólska

Badanie czystości pochwy inaczej nazywane jest badaniem biocenozy pochwy lub wymazem z pochwy. Badanie czystości pochwy jest jednym z badań ginekologicznych, które kobiety wykonują w celu potwierdzenia lub wykluczenia infekcji dróg rodnych. Wymaz z pochwy jest badaniem nieinwazyjnym, bezpiecznym i bezbolesnym. Jedynie w sytuacji, gdy stan zapalny pochwy jest zaawansowany, pacjentka może odczuwać pewien dyskomfort podczas pobierania wymazu. Badanie czystości pochwy pozwala ocenić stan flory bakteryjnej i grzybiczej, pokazuje, czy jest ona utrzymana w równowadze, czy nie doszło do nadmiernego namnożenia drobnoustrojów chorobotwórczych odpowiedzialnych za infekcje intymne. Wskazaniem do wykonania badania czystości pochwy jest podejrzenie stanu zapalnego, a więc wystąpienie niepokojących objawów, jak nieprawidłowa wydzielina z dróg rodnych, nieprzyjemny zapach, świąd, pieczenie, dolegliwości bólowe. Diagnostyka stanu zapalnego, w tym badanie czystości pochwy, pozwoli stwierdzić, z jakim rodzajem drobnoustrojów mamy do czynienia: grzybami czy też bakteriami.

Co to jest badanie czystości pochwy?

Infekcje intymne wymagają odpowiedniej diagnostyki i wdrożenia stosownego leczenia. Jednym z badań, które służą ocenie stanu zdrowia dróg rodnych kobiety, jest badanie czystości pochwy nazywane niekiedy badaniem biocenozy pochwy. Biocenoza pochwy to ekosystem mikroorganizmów naturalnie bytujących w środowisku pochwy, zaś badanie biocenozy to określenie, w jakich proporcjach znajdują się wspomniane organizmy. Badanie czystości pochwy pozwala wychwycić nieprawidłowości w składzie flory bakteryjnej, a co za tym idzie, zdiagnozować infekcje intymne. U zdrowej kobiety flora bakteryjna pochwy to przede wszystkim pałeczki kwasu mlekowego, które tworząc kwaśne środowisko, blokują rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych. W naturalnym środowisku pochwy występują również niewielkie ilości grzybów czy bakterii beztlenowych. Najważniejsze są jednak proporcje, dlatego gdy w sprzyjających warunkach dochodzi do nadmiernego namnażania drobnoustrojów odpowiedzialnych za infekcję, rozwija się stan zapalny. Ten zaś zaczyna wywoływać dobrze znane większości kobiet nieprzyjemne dolegliwości. Pojawiają się upławy, nieprzyjemny zapach, ból, pieczenie czy świąd. Kłopoty mogą pojawiać się podczas oddawania moczu czy w trakcie stosunku płciowego.

Czytaj również: Zielonkawe upławy pochwowe

Kiedy wykonać badanie czystości pochwy?

Badanie czystości pochwy polega na pobraniu wymazu z pochwy, przygotowaniu odpowiedniego preparatu, a następnie oglądaniu go pod mikroskopem. Jest nieinwazyjne i zazwyczaj bezbolesne, dlatego może być wykonane u pań w każdym wieku. Jakie są wskazania do przeprowadzenie badania czystości pochwy? Na wizytę do lekarza ginekologa należy umówić się w razie wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów:

  • pojawienia się nieprawidłowej wydzieliny z dróg rodnych – serowatych lub szarych upławów,
  • pojawienia się nieprzyjemnego zapachu wydzieliny z pochwy – najczęściej jest określany jako rybi zapach,
  • uczucia pieczenia,
  • uporczywego świądu,
  • podrażnień okolic intymnych,
  • obrzęku,
  • bólu podczas stosunku lub oddawania moczu,
  • nadmiernej suchości pochwy.

Na badanie czystości pochwy powinny zgłaszać się także kobiety w ciąży, które zauważą niepokojące objawy. Wymaz z pochwy pozwala stwierdzić, czy przyszła mama  cierpi z powodu infekcji intymnej. Ciężarne powinny pamiętać, że ciąża jest okresem szczególnej podatności na zachorowania, a każda infekcja intymna stanowi potencjalne zagrożenie dla dziecka. Zakażenia dróg rodnych mogą prowadzić do porodów przedwczesnych oraz poronień. W czasie ciąży wykonuje się również posiew wymazu z pochwy między 35 a 37 tygodniem ciąży w celu wykrycia zakażenia paciorkowcem GBS, który jest szczególnie niebezpieczny dla dziecka.

Ile kosztuje badanie czystości pochwy?

Badanie czystości pochwy jest procedurą refundowaną przez NFZ. Jeśli więc panie mają wskazania do jego wykonania i udają się na wizytę do lekarza ginekologa do poradni mającej kontrakt z NFZ, nie muszą martwić się o odpłatność badania na czystość pochwy. Za badanie wykonane prywatnie trzeba zapłacić od 15 do 50 zł w zależności od placówki, w której wykonywane jest badanie.

Ile czeka się na wyniki badania czystości pochwy? Czas oczekiwania to zazwyczaj 3 dni.

Przygotowanie do badania czystości pochwy

Aby badanie czystości pochwy było wiarygodne, należy odpowiednio się do niego przygotować. Oznacza to, że w dniu pobierania wymazu nie wolno stosować płynów do higieny intymnej, mydła, wykonywać irygacji pochwy. Najlepiej podmyć się samą wodą. Na dwa dni przed planowanym badaniem czystości pochwy należy zaprzestać kontaktów seksualnych. Ważne, aby poinformować lekarza o stosowanej antykoncepcji (szczególnie tej dopochwowej), przyjmowanych ostatnio lekach, zaobserwowanych objawach i dolegliwościach. Przed badaniem zaleca się również odstawienie leków stosowanych dopochwowo, ponieważ mogą zaburzać obraz flory bakteryjnej. Nie przeprowadza się badania czystości pochwy podczas miesiączki, dlatego zaleca się wcześniejsze ustalenie terminu badania.

Jak przebiega badanie czystości pochwy?

Badanie czystości pochwy przebiega podobnie jak badanie ginekologiczne. Pacjentka kładzie się na fotelu ginekologicznym, a lekarz pobiera wymaz specjalną wymazówką  (pałeczka lub wacik), następnie umieszcza pobrany materiał na szkiełku lub w specjalnej probówce i przekazuje do analizy w laboratorium. Badanie czystości pochwy jest bezbolesne i krótkie. Panie z zaawansowaną infekcją dróg rodnych mogą odczuwać delikatny dyskomfort podczas pobierania wymazu. Materiał badany jest i oceniany według specjalnej skali czystości. Pozwala to zdiagnozować rodzaj infekcji i dobrać odpowiednie leczenia. Czasem w ramach badania czystości pochwy lekarz zleca dodatkowo wykonanie posiewu pobranego wymazu.

Zobacz także: Porady lekarza: Higiena intymna – czego należy unikać?

Jak interpretować wyniki badania czystości pochwy?

Najczęściej do interpretacji wyników badania stopnia czystości pochwy stosowana jest tzw. skala Kuczyńskiej. Jest to czterostopniowa skala, gdzie stopień I i II odpowiadają prawidłowej biocenozie pochwy. Wynik III, IV to stany zapalne wymagające leczenia. Stosuje się także stopień określany jako „0”, gdzie brak jest jakichkolwiek bakterii, obserwuje się wysokie pH i sporą liczbę leukocytów. Czasami zastosowanie ma skala czystości pochwy wg Jiroveca, Petera i Maleka. Tu stopień I i II oznaczają prawidłową biocenozę, III stan zapalny o podłożu bakteryjnym, IV-V rzeżączkowe zapalenie pochwy, VI grzybiczą infekcję. Choć interpretacja wyników badania czystości pochwy nie jest skomplikowana, zawsze trzeba skonsultować je z lekarzem.

Przeczytaj także: Kiedy wykonać badanie czystości pochwy?


  • Agnieszka Żalińska, Badanie czystości pochwy i stopnie czystości pochwy, „Wylecz.to”, 11 września 2015 [dostęp:15 kwietnia 2019], <https://wylecz.to/ginekologia/badanie-czystosci-pochwy-i-stopnie-czystosci-pochwy/>

Przeczytaj inne porady

Kup online