Porady lekarza: Zapalenie szyjki macicy – przyczyny, objawy i leczenie

Lek. Krzysztof Pawlak

13 września 2018

Zapalenie szyjki macicy to jedna z częściej stwierdzanych chorób infekcyjnych narządów rodnych, zwłaszcza u pacjentek w młodym wieku, podejmujących często ryzykowne kontakty seksualne. Za większość przypadków odpowiada zakażenie bakteriami Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrheae, przenoszonymi drogą płciową. Stan zapalny szyjki macicy w wielu przypadkach stanowi wyzwanie diagnostyczne ze względu na bezobjawowy przebieg. Jego wykrycie jest jednak bardzo istotne, ponieważ może wskazywać na infekcję szerzącą się w całej miednicy mniejszej. Ta z kolei prowadzi do powstawania zrostów, które mogą stać się nawet przyczyną niepłodności.

Porady lekarza: Zapalenie szyjki macicy – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie szyjki macicy to jedna z częściej stwierdzanych chorób infekcyjnych narządów rodnych, zwłaszcza u pacjentek w młodym wieku, podejmujących często ryzykowne kontakty seksualne. Za większość przypadków odpowiada zakażenie bakteriami Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrheae, przenoszonymi drogą płciową. Stan zapalny szyjki macicy w wielu przypadkach stanowi wyzwanie diagnostyczne ze względu na bezobjawowy przebieg. Jego wykrycie jest jednak bardzo istotne, ponieważ może wskazywać na infekcję szerzącą się w całej miednicy mniejszej. Ta z kolei prowadzi do powstawania zrostów, które mogą stać się nawet przyczyną niepłodności.

Przyczyny zapalenia szyjki macicy

Za zapalenie szyjki macicy odpowiadają w większości dwie bakterie przenoszone drogą płciową: Chlamydia trachomatis, wywołująca chlamydiozę, i Neisseria gonorrheae, wywołująca rzeżączkę.

Zakażenie Chlamydią trachomatis jest obecnie najczęściej rozpoznawaną chorobą zakaźną przenoszoną drogą płciową, zwłaszcza u kobiet poniżej 25. roku życia. U wielu z nich przebiega ona zupełnie bezobjawowo, jednocześnie powodując powstawanie zrostów w obrębie miednicy mniejszej, które w przyszłości mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić zajście w ciążę i jej utrzymanie.

Podobnie jak chlamydioza, także rzeżączka należy do grupy chorób przenoszonych drogą płciową o częstym przebiegu bezobjawowym u kobiet. U mężczyzn natomiast w większości przypadków wiąże się z występowaniem dolegliwości bólowych podczas oddawania moczu, co zmusza ich do szukania fachowej pomocy.

Wśród innych, dużo rzadszych przyczyn stanu zapalnego szyjki macicy można wymienić zakażenie pierwotniakiem – rzęsistkiem pochwowym, wirusem opryszczki narządów płciowych HSV typu 2 czy brodawczaka ludzkiego HPV.

Objawy i diagnostyka zapalenia szyjki macicy

Jak już wspomniano, spory odsetek stanów zapalnych szyjki macicy jest bezobjawowy. W innym przypadku podstawowym symptomem zakażenia bakteryjnego jest obecność ropnej lub śluzowo-ropnej wydzieliny wypływającej z szyjki macicy, co łatwo zaobserwować podczas wziernikowania pochwy. Dodatkowo pacjentki skarżą się na występowanie krwawień międzymiesiączkowych, a także tzw. krwawień kontaktowych, występujących po stosunku lub np. podczas badania ginekologicznego po nawet delikatnym dotknięciu szyjki. W badaniu dwuręcznym uwagę zwraca także znacząca tkliwość szyjki macicy. We wzierniku, oprócz wydzieliny, można zaobserwować intensywny obrzęk i zaczerwienienie narządu.

Diagnozę zapalenia szyjki macicy sugeruje także wynik badania mikroskopowego wydzieliny pochwowej, w której znajduje się znaczna liczba leukocytów. Jest to szczególnie przydatne badanie przy bezobjawowym przebiegu zakażenia. Ostateczną diagnozę stawia się jednak dopiero na podstawie wyniku badania mikrobiologicznego.

Leczenie zapalenia szyjki macicy

Chlamydioza bardzo często współistnieje z rzeżączką. W leczeniu ważne jest więc, by dobrać je tak, aby skutecznie zwalczało oba patogeny. Podstawą terapii, ze względu na to, że oba drobnoustroje są bakteriami, jest antybiotykoterapia. W tym celu stosuje się leki o szerokim spektrum działania, najczęściej z grup cefalosporyn, fluorochinolonów czy tetracyklinę.

dłonie siegają po tabletki

Obecność stanu zapalnego szyjki macicy może oznaczać, że została nim objęta cała miednica mniejsza, co – jak już wspomniano – wiąże się z ryzykiem powstania zrostów. Dlatego też zaleca się, aby rozszerzyć diagnostykę w tym kierunku i ewentualnie włączyć leczenie w warunkach szpitalnych.

Pamiętajmy, że jeśli u danej pacjentki został stwierdzony stan zapalny szyjki macicy, należy bezwzględnie poddać leczeniu także wszystkich jej partnerów seksualnych. Co ważne, do czasu zakończenia leczenia powinni się oni powstrzymać od podejmowania aktywności seksualnej, co ma na celu ograniczenie rozprzestrzeniania zakażenia, a także zapobieganie ponownemu zakażeniu.

Bibliografia:

[1] Pod red. Bręborowicz G.H., Położnictwo i ginekologia, tom 2, wyd. PZWL, Warszawa 2015

[2] https://www.mp.pl/artykuly/36665,leczenie-chorob-przenoszonych-droga-plciowa-czesc-ii-choroby-przebiegajace-z-zapaleniem-szyjki-macicy-aktualne-2006-r-wytyczne-centers-for-disease-control-and-prevention

[3] O’Connell C.M., Ferone M.E., Chlamydia trachomatis Genital Infections., Microb Cell. 2016 Sep 5;3(9):390-403

[4] Wagenlehner F.M., The Presentation, Diagnosis, and Treatment of Sexually Transmitted Infections., Dtsch Arztebl Int. 2016 Jan 11;113(1-02):11-22