Porady lekarza: Zmiany na wargach sromowych - jakie mogą być ich przyczyny

7 sierpnia 2018

Wargi sromowe większe są pokryte skórą, a na ich powierzchni jak w każdej innej okolicy, może dochodzić do powstawania różnego typu zmian. Przybierają formę guzków, grudek, krostek, pęcherzyków, owrzodzeń oraz wielu innych. Na jakie patologie mogą wskazywać zmiany, które powstają na wargach sromowych?

Porady lekarza: Zmiany na wargach sromowych – jakie mogą być ich przyczyny

Zakaźne choroby wirusowe

Wargi sromowe to jedna z najczęstszych lokalizacji zmian powstających na skutek zakażenia drobnoustrojami przenoszonymi drogą płciową, zarówno wirusami jak i bakteriami. W pierwszej grupie można wymienić przede wszystkim infekcje wirusami HSV i HPV.

Wirus HSV wywołuje zmiany opryszczkowe, podobnych do tych okresowo powszechnie występujących na granicy błony śluzowej wargi oraz skóry twarzy. Początkowo pacjentka zauważa pojedyncze, drobne pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą. Towarzyszy im intensywny świąd, a ich powierzchnia jest bardzo delikatna i łatwo dochodzi do jej przerwania, co skutkuje powstaniem bolesnych nadżerek. Intensywny rozsiew zmian w okolicy krocza może wiązać się z masywnym obrzękiem i zaczerwienieniem warg sromowych. Leczenie w tym przypadku opiera się na stosowaniu leków przeciwwirusowych, takich jak acyklowir, a jeśli zmiany na kroczu wystąpią tuż przed porodem, kiedy niemożliwe jest zakończenie terapii do czasu rozwiązania, należy przeprowadzić cesarskie cięcie.

Zmiany na wargach sromowych mogą mieć również związek z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego HPV, zwłaszcza podtypami 6 i 11. W przebiegu infekcji dochodzi do powstawania kłykcin kończystych, czyli brodawkowatych, kalafiorowatych wyrośli, osiągających rozmiary nawet kilkunastu centymetrów. Mimo przerażającego pacjentki wyglądu, nie stanowią one zagrożenia zdrowia czy życia, ale na pewno są poważnym problemem estetycznym, dlatego kobiety decydują się najczęściej na ich usunięcie. Można w tym celu wykorzystać krioterapię, laseroterapię czy leczenie chirurgiczne.

Zakaźne choroby bakteryjne

Zmiany na wargach sromowych mogą być również efektem zakażeń bakteryjnych. Klasycznym przykładem jest tu kiła – choroba przenoszona drogą płciową. W ostatnich latach obserwuje się sukcesywny wzrost zachorowalności na to schorzenie. Jej przyczyną jest zakażenie krętkiem bladym. W miejscu jego wniknięcia do organizmu, np. na wardze sromowej, po około 3 tygodniach od odbycia stosunku powstaje twarda, niebolesna zmiana. Początkowo ma ona postać grudki, a stopniowo rozszerza się, przyjmując postać owrzodzenia o równych brzegach i lśniącym dnie. Jej obecności może towarzyszyć powiększenie okolicznych węzłów chłonnych, głównie pachwinowych. Nawet jeśli pacjentka nie uda się do lekarza i nie zostanie włączona odpowiednia antybiotykoterapia, zmiana zaniknie samoistnie po około miesiącu, bez pozostawienia blizny. Niestety, nie oznacza to całkowitego wyleczenia. Po kilkunastu tygodniach dochodzi do wystąpienia tzw. kiły wtórnej, objawiającej się m.in. powstaniem na wargach sromowych kłykcin płaskich z rozległymi nadżerkami, przekształcającymi się w wilgotne, szarawe zmiany z wysoce zakaźną wydzieliną.

O ile w przypadku kiły wrzód jest twardy i niebolesny, o tyle przy zakażeniu bakterią z gatunku Haemophilus ducreyi w kilka dni po zakażeniu, powstaje krosta, przekształcająca się w bardzo bolesne, ropne owrzodzenie. Okoliczna skóra jest intensywnie czerwona i tkliwa. Podobnie jak w kile, podstawą terapii jest podanie antybiotyku.

kobieta siedzi na kanapie i trzyma się za krocze

Zmiana na wardze sromowej jako objaw nowotworu

Niestety, zmiana na wardze sromowej może być także objawem stanu przednowotworowego lub nowotworu sromu. Zmianą przednowotworową jest śródnabłonkowa neoplazja sromu, czyli VIN, która może mieć 3 stopnie zaawansowania. Jej objawem jest miejscowa, ograniczona zmiana wyglądu wargi sromowej. Może mieć formę szorstkiego naskórka, grudek, plamek czy nadmiernego rogowacenia z łuszczeniem. Do rozpoznania zmiany niezbędne jest pobranie wycinka. W zależności od stopnia zaawansowania należy włączyć leczenie farmakologiczne lub usunąć zmiany chirurgicznie z marginesem niezmienionych tkanek.

Nowotwory sromu diagnozuje się dość rzadko, a rokowanie w przypadku szybkiego wykrycia zmian jest bardzo dobre. Może mieć on formę egzofitycznego guzka, wyrastającego ponad powierzchnię skóry, lub endofityczną, kiedy obserwuje się owrzodzenie drążące w głąb tkanek. Co ciekawe, pierwszym objawem, zanim zauważalna będzie jakakolwiek zmiana skórna, jest uporczywy, miejscowy świąd. Leczenie nowotworu sromu polega na chirurgicznym usunięciu zmiany i zastosowaniu uzupełniającej radioterapii.

Bibliografia:

[1] Pod red. Bręborowicz G.H., Położnictwo i ginekologia, tom 2, wyd. PZWL, Warszawa 2015

[2] https://www.mp.pl/interna/chapter/B01.XI.D.19.1

[3] https://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/99338,rak-sromu

[4] Kaszuba A., Adamski Z., Dermatologia. Poradnik lekarza praktyka, wyd. Czelej, Lublin 2012